آینده مشاغل با هوش مصنوعی عمومی (AGI): آیا برای سونامی بیکاری در راه است؟
سونامی بیکاری ناشی از هوش مصنوعی مولد در راه است؟ پیشبینیها نشان میدهد که ۳۰۰ میلیون شغل ازجمله وکالت، حسابداری و برنامهنویسی تحت تاثیر تحول عظیم این فناوری قرار خواهند گرفت؛ آیا مشاغل و بازار کار آماده مواجهه با عصر هوش مصنوعی عمومی (AGI) است؟
دایان فرانسیس، نویسنده و روزنامهنگار سرشناس آمریکایی-کانادایی، در مطلبی به تحلیل آینده هوش مصنوعی پرداخته و نوشته است: در حالی که معاملات بزرگ، سودهای حیرتآور و مناقشات پیرامون هوش مصنوعی سرخط خبرها را پر کردهاند، ما به عصری جدید در زمینه تجارت و فناوری وارد میشویم.
آنچه امروز به آن «هوش مصنوعی» گفته میشود، در واقع هوش مصنوعی مولد است؛ فناوری که با بهرهگیری از موتورهای آماری پیشرفته و الگوریتمهای یادگیری ماشین قادر به پردازش انبوهی از دادهها، شناسایی الگوها و انجام فعالیتهایی خاص بدون نیاز به برنامهنویسی دستی است. با این حال، انقلاب بعدی فناوری، یعنی توسعه هوش مصنوعی عمومی (AGI)، تنها چند سال با ما فاصله دارد و میتواند دوران جدیدی برای بشریت رقم بزند.
بیشتر بخوانید: گزارش عملکرد گوگل در سال ۲۰۲۵؛ تمرکز بر هوش مصنوعی
تعریفی از هوش مصنوعی عمومی (AGI)
باید توجه داشت که هوش مصنوعی عمومی هنوز یک مفهوم فرضی است. زمانی که AGI به واقعیت بدل شود، دیگر صرفاً صحبت از ساخت ابزارها نخواهد بود، بلکه حرف از تولید موجوداتی با تواناییهای شناختی همسطح انسان خواهد بود که توانایی یادگیری و بهکارگیری دانش در طیف گستردهای از وظایف فکری را خواهند داشت. برخلاف هوش مصنوعی فعلی که در انجام کارها نیازمند هدایت انسان است، هوش مصنوعی عمومی میتواند بهصورت مستقل و خودگردان عمل کند و ما تنها چند سال تا ظهور آن فاصله داریم.
آیا هوش مصنوعی از کنترل خارج میشود؟
جفری هینتون، که به «پدرخوانده هوش مصنوعی» شهرت دارد، نگرانی خود را از پیشرفت سریع هوش مصنوعی عمومی ابراز کرده است. او معتقد است که سرعت این پیشرفت ممکن است باعث شود کنترل این فناوری از دست انسان خارج شود. به گفته او، خطرات ناشی از سوءاستفاده، حوادث و پیامدهای اجتماعی عمیق، هنوز بهدرستی درک نشدهاند و آمادگی کافی وجود ندارد.
نگرانیها به تعامل انسان با چتباتهای هوش مصنوعی مولد نیز گره خورده است. برای مثال، در بلژیک، فردی پس از هفتهها صحبت با یک چتبات و تحت تأثیر پیشنهادات این ابزار، اقدام به خودکشی کرد. موارد مشابهی در ایالات متحده نیز گزارش شده است که اثرات مخرب چنین فناوریهایی را نشان میدهد.
امکانات هوش مصنوعی برای ایجاد آسیب، تنها به سلامت روان محدود نمیشود. افزایش دیپفیکها، شامل تصاویر، صداها و ویدیوهای ساختگی تولیدشده توسط هوش مصنوعی، یکی دیگر از مشکلات جدی است. برای مثال، تصویری جعلی از پاپ فرانسیس با یک کت مدرن وایرال شد که اگرچه بامزه به نظر میرسید، اما مشابه آن میتواند برای مقاصد مخرب استفاده شود. بهخصوص، این فناوری میتواند در انتشار اطلاعات نادرست در انتخابات یا دیپلماسی بینالمللی خطرساز باشد.
بیشتر بخوانید: پیشبینی آینده اشتغال از مدیرعامل OpenAI
خطرات پیش رو و چالشهای قانونی
انتخابات ۲۰۲۴ آمریکا نقطه شروعی برای حضور اطلاعات نادرست ساختهشده توسط هوش مصنوعی بود. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰، تشخیص حقیقت از دروغ بدون ابزارهای پیشرفته و گرانقیمت راستیآزمایی دشوار شود. این موضوع میتواند تهدیدی جدی برای دموکراسیها باشد.
خلاهای قانونی در مورد هوش مصنوعی همچنان وجود دارند. شرکتهای فعال در این زمینه اغلب از خلأهای موجود در قوانین برای فرار از مسئولیت سوءاستفاده میکنند. اگر این مصونیت ادامه یابد و قوانین تنظیم نشود، عواقب آن در دهه آینده، همزمان با خلق موجودات AGI، عمیقتر خواهد بود.
تهدیدی برای تمدن؟
افزایش قدرت هوش مصنوعی عمومی میتواند تأثیرات بیسابقهای بر تمدن انسانی داشته باشد. این فناوری نهتنها میتواند به حوزههای مختلف وارد شود، بلکه قابلیت یادگیری، تصمیمگیری و برنامهریزی به شیوهای مشابه انسان را خواهد داشت. چنین تغییراتی ممکن است مرز بین کنترلشونده و کنترلناپذیر را از بین ببرد و به پیامدهای خطرناکی منجر شود.
زمان ظهور کامل AGI همچنان محل بحث است. سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، پیشبینی کرده که تا ابتدای دهه ۲۰۳۰، فناوری ChatGPT به سطح قابلمقایسهای با ذهن انسان در استدلال و یادگیری برسد. از سوی دیگر، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، معتقد است این اتفاق ممکن است تا پنج سال آینده رخ دهد. اما پیشبینی جفری هینتون محتاطانهتر است و او محدوده زمانی ۲۰۲۸ تا ۲۰۴۳ را برای ظهور AGI محتمل میداند.
بیشتر بخوانید: تحول دیجیتال و تغییر قوانین کسبوکار
نتایج اقتصادی و اجتماعی
استفاده از هوش مصنوعی میتواند به تغییرات عمیق در بازار کار منجر شود. گلدمن ساکس پیشبینی کرده که ۳۰۰ میلیون شغل در سراسر جهان تحت تأثیر خودکارسازی قرار خواهند گرفت. این شامل مشاغلی مانند وکالت، حسابداری و حتی روزنامهنگاری است. ظهور AGI این روند را تسریع خواهد کرد، مگر آنکه دولتها وارد عمل شوند و قوانینی وضع کنند تا فناوریها بهدرستی مدیریت شوند.
برای جلوگیری از بحرانهای احتمالی، برخی از رهبران فناوری پیشنهاد دادهاند که دولتها طرحهایی همچون «درآمد پایه همگانی (UBI)» را اجرا کنند تا به بازسازی اجتماعی کمک شود. این پیشنهاد میتواند ثبات اقتصادی مردم را حفظ کرده و فرصتی برای آموزش افراد فراهم کند.
آلبرت انیشتین زمانی گفته بود: «فناوری ما از انسانیت فراتر رفته است.» این جمله امروز بیش از پیش معنا پیدا کرده است. تنها با رعایت ملاحظات اخلاقی و تصمیمگیریهای خردمندانه میتوان از این فناوریهای نوین برای تعالی بشریت استفاده کرد و از خطرات آن کاست.
منبع: رکنا
