اقتصاددیجیتالکسب و کار هوشمند در ایران

اقتصاد کمرنگ دیجیتال اصفهان

کانال تلگرام رسانه فناوری هوشمند
لیلی زواره‌ای

سهم اصفهان و سایر استان‌های کشور از اقتصاد دیجیتال فقط در فروشگاه‌ها و تاکسی‌های اینترنتی و البته ارز دیجیتال خلاصه می‌شود.

اقتصاد دیجیتال اکنون به‌طور میانگین ۱۵ درصد از تولید ناخالص ملی کشورها را تشکیل می‌دهد، نقش اقتصاد دیجیتال در GDP کشور ایران در سال ۱۴۰۲ به حدود ۷.۹ درصد رسیده ولی در کشور چین حدود ۴۱ درصد است. میانگین رشد بخش اطلاعات و ارتباطات در سال ۱۴۰۱ حدود ۱۰ درصد و در سال قبل از آن نیز حدود ۱۳ درصد بوده است. برای پیشرفت در این حوزه باید تا پایان برنامه هفتم تمام ساختمان‌های کشور از طریق بستر فیبر نوری به اینترنت متصل شوند. این در حالی است که اکنون یک‌سوم کشور زیرپوشش فیبر نوری قرارگرفته است.

در سه‌نقطه کشور ازجمله اصفهان قطب‌های داده در حال راه‌اندازی است و آمادگی تأسیس مزارع پردازش داده نیز وجود دارد. خبر مهم اینکه رسمیت بخشیدن به دارایی‌های دیجیتال در زمره تکالیف وزارتخانه ارتباطات قرارگرفته است.

اما سهم اصفهان و سایر استان‌های کشور از اقتصاد دیجیتال فقط در فروشگاه‌ها و تاکسی‌های اینترنتی و البته ارز دیجیتال خلاصه می‌شود؛ چیزی که می‌توان عنوان محترمانه “تجارت الکترونیک” را هم به آن اطلاق کرد.

بیشتر بخوانید: ۷ شرکت معروف که به کلود نقل مکان کرده اند

 از خرید مجازی تا تاکسی اینترنتی

 تجارت الکترونیک خریدوفروش، بازاریابی و خدمت‌رسانی برای محصولات، خدمات و اطلاعات از طریق اینترنت و سایر شبکه‌ها را شامل می‌شود.انجام عملیات معامله و تبادل کالا در بستر فضای مجازی شرط اصلی تجارت الکترونیکی است که هم کالا و هم خدمات مشمول آن می‌شوند. حمل‌ونقل هوشمند مثل سرویس‌های حمل‌ونقل هوشمند درون‌شهری هم ذیل تجارت الکترونیکی تعریف می‌شوند. کلاس‌های آنلاین هم جزء تجارت الکترونیکی هستند.

به گفته امین کلاهدوزان، رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی کشور، گردش مالی تجارت الکترونیکی کشور در سال ۱۴۰۲ به ۳۱۰۰ همت رسیده، رقمی که ۵۴۰ همت از مجموع بودجه عمومی دولت در سال ۱۴۰۳ بیشتر است! این عدد به رشد ۷۴ درصدی در مقایسه با سال قبل رسید و  تعداد تراکنش‌ها نیز در مقایسه با میزان ۳ میلیارد تراکنش با افزایش ۳۰ درصدی به ۳.۹ میلیارد تراکنش مواجه شد.

   از اواخر سال ۱۴۰۱ سندی تحت عنوان راهبرد تجارت الکترونیکی ایران برای افق ۱۴۰۷ تهیه و پیش‌نویس آن آماده شد و در اختیار تعدادی از کسب‌وکارها، دانشگاه‌ها، اتاق‌های بازرگانی و صاحب‌نظرانی که در این حوزه بودند قرار گرفت. اکنون نزدیک به ۲۰۰ هزار شرکت تجارت الکترونیکی در کشور زیر نظر مرکز توسعه تجارت الکترونیکی فعالیت می‌کنند.

بیشتر بخوانید: تحول بانکداری دیجیتالی: تغییر اساسی برای کسب و کارها

سرانه پایین تجارت الکترونیک

اعداد و ارقام دقیق و مشخصی از جایگاه اصفهان در حوزه اقتصاد الکترونیک وجود ندارد اما با همین شاخص‌های فعلی و با در نظر گرفتن میزان جمعیت در استان، میزان ثروت، وجود کسب‌وکارهای کوچک و متوسط و …. می‌توان گفت وضعیت استان در هیچ‌یک از شاخص‌های ارزیابی متناسب با داشته‌های خود نیست.برای رسیدن به اهداف اقتصاد دیجیتال دسترسی به زیرساخت مدنظر مثل اینترنت، هاست‌های مناسب و … کمبودهای اصلی این حوزه هستند.  چالش بعدی در حوزه منابع انسانی متخصص در بخش‌های مختلف ازجمله زیرساخت، لجستیک، تبلیغات و تولید محتوا است.

در حوزه ارائه خدمات و محصولاتی که توانایی عرضه در بعد ملی را داشته باشد هم مشکلاتی وجود دارد چراکه عرضه محصول صرفا ارایه یک خدمت یا کالا در یک وب‌سایت نیست بلکه باید کل زنجیره تامین، تولید، تولید و پشتیبانی مدیریت شود.از سوی دیگر سرمایه‌گذاری‌هایی که توسط بخش خصوصی و دولتی انجام می‌شود هم با معضلی مثل ناتوانی کسب‌وکارها و صادرات محصول بر بستر تجارت الکترونیک مواجه است.  آیت‌اللهی، رییس پیشین سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان اصفهان که تا پایان ۱۴۰۲ عهده دار این عنوان بود،  شرط تحقق اقتصاد دیجیتال در استان و افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از کل اقتصاد کشور را همراهی با انقلاب صنعتی چهارم در همه اجزای جامعه و کسب‌وکارها می‌داند.

او رشد اقتصاد دیجیتال و افزایش سهم آن از کل اقتصاد استان را یکی از اولویت‌های توسعه پایدار در اصفهان دانسته و تاکید می‌کند که سرمایه‌گذاری و تخصیص بودجه برای این موضوع و گسترش آن در بخش‌های مختلف جامعه به‌ویژه صنعت ضروری است و نتیجه آن بازگشت سریع سرمایه و افزایش بهره‌وری خواهد بود.

به گفته آیت‌اللهی تاکنون به‌جز تعداد انگشت‌شماری از واحدهای تولیدی، سایر صنایع در ابتدای مسیر تحول دیجیتال قرار دارند. او اعلام می‌کند که سرانه تجارت الکترونیک در اصفهان نسبت به کشور پایین‌تر است و دلیل آن را در عدم یکپارچگی فعالیت‌ها علی‌رغم وجود زیرساخت‌های مناسب می‌داند.

بیشتر بخوانید: اقتصاد دیجیتال چیست؟ چه عواملی در آن نقش دارد؟

همه داشته‌های دیجیتالی یک استان صنعتی

ازآنجایی‌که آمار متقنی از وضعیت اقتصاد دیجیتال استان در دسترس نیست، تنها راه برای رسیدن به تصویری واضح از اصفهان در این حوزه، بررسی تجارت الکترونیک بر پایه خریدوفروش در فضای مجازی  و وضعیت معاملات ارز دیجیتال  است.

مدیرکل پست استان اصفهان در سال ۱۴۰۱اعلام کرد که “اکوسیستم منسجم تجارت الکترونیک در اصفهان نداریم” به گفته باقری در سال ۱۴۰۰ ترافیک وارده تجارت الکترونیک در استان ۷۹۵ هزار و ۵۵۶ فقره بود که نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن  ۱۶ درصد رشد داشت و گردش مالی آن ۱۶۴ میلیارد تومان بود. ترافیک صادره استان در سال یادشده ۳۱۸ هزار و ۴۴۹ فقره بود که باوجود رشد ۵۰ درصدی نسبت به قبل خود، اما ۴۰ درصد خریدوفروش‌هایی که وارد استان شده، صادره بود. یعنی ۱۰۰ مرسوله وارد استان شده و ۴۰ مرسوله صادرشده است و گردش مالی آن ۹۱ میلیارد تومان بوده است که نشان می‌دهد وضعیت اصفهان در این حوزه نسبت به سایر استان‌ها مناسب نبوده است.

در سال ۱۴۰۰ تعداد ۱۱۲۳ فروشگاه اینترنتی در استان اصفهان فعال بوده که ۵۶ درصد نسبت به سال ۹۹ رشد داشته است.در همان سال حدود ۲۵۰ هزار مرکز تجاری در اصفهان فعالیت داشته که از این تعداد تنها ۱۲۳ هزار مرکز به عرصه تجارت الکترونیک ورود کرده‌ بودند. در سال۱۴۰۱میزان ترافیک وارده به استان ۲۱۶ هزار و ۹۲۵ فقره مرسوله با گردش مالی ۴۳ میلیارد تومان بوده که نسبت به سه‌ماهه سال قبل از آن ۳۹ درصد رشد داشت. همچنین ترافیک صادره از استان طی سه‌ماهه سال یادشده ۷۹ هزار و ۴۲ فقره با گردش مالی ۱۷ میلیارد تومان بوده که نسبت به سال ۹۹،۷۰ درصد رشد داشت.

بیشتر بخوانید: چگونه بلاک‌چین در حال بازسازی زنجیره‌های تأمین است

باقری درنهایت آب پاکی را روی دست اقتصاد اصفهان ریخت و اعلام کرد که “متاسفانه  در بحث صادرات تجارت الکترونیک سهم چندانی نداریم.” آماری که اعلام شد در زمان اوج کرونا و رونق فروش‌های اینترنتی ثبت‌شده بود و بنابراین در حال حاضر هم نمی‌توان به رشد عجیب و یا جهش داده‌ها و درآمدهای تجارت الکترونیک در اصفهان دل‌خوش کرد. اما در استانی که به پیشانی صنعت کشور شهره است و باید سرمایه‌های مردم وارد صنایع شده و در قالب انقلاب چهارم صنعتی به اقتصاد دیجیتال رونق دهد،  وضعیت اقتصاد ارز دیجیتال از خریدوفروش مجازی کالا هم بهتر است. اسفند۱۴۰۱ چند صرافی بزرگ رمز ارز ایرانی گزارش فعالیت و عملکرد خود در ایران را منتشر کردند.

طبق گزارش یکی از بزرگ‌ترین صرافی‌ها که عملکرد ۵ساله خود را منتشر کرد، شهرهای تهران، مشهد، تبریز، اصفهان، شیراز، اهواز، ارومیه و ساری بیشترین کاربران را در این پلتفرم دارند. دومین صرافی رمز ارز ایرانی بیش از یک‌میلیون کاربر دارد. روند افزایش کاربران این صرافی از بهمن‌ماه سال ۱۳۹۹ آغازشده بود و در فروردین و اردیبهشت سال ۱۴۰۰ بیش از ۲۲۰ هزار نفر به اعضای این صرافی اضافه شدند.آن‌طور که آمارهای این پلتفرم نشان می‌دهد، از بهمن سال ۱۳۹۹ تا سال ۱۴۰۱ که آخرین آمار آن منتشر شده،   تعداد کاربرانش ۵۶۶ درصد افزایش یافته است. از این تعداد کاربر، به‌ترتیب استان‌های تهران، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، اصفهان و خوزستان در صدر هستند. ۲۸درصد فعالان ارزهای دیجیتال این صرافی در استان تهران هستند و استان خراسان رضوی با ۹.۶ درصد در رتبه دوم قرار دارد؛ آذربایجان شرقی و اصفهان نیز هرکدام با ۷ درصد در رتبه سوم بیشترین تعداد کاربر در بین استان‌ها قرار دارند. کاربران استان‌های خراسان رضوی با ۹.۹ درصد و اصفهان با ۶.۶ درصد، بعد از استان تهران بیشترین میزان دارایی رمز ارزی را در اختیاردارند.

بین استان‌های مختلف بیشترین معاملات انجام‌شده مربوط به ساکنان استان تهران است. استان‌های خراسان رضوی،آذربایجان شرقی و اصفهان در رتبه‌های بعدی قرارگرفته‌اند.تعداد سفارش‌های ثبت‌شده در این صرافی در سال ۲۰۲۱، با رشد ۱۹۰۰ درصدی روبه‌رو بوده است.

بیشتر بخوانید: کسب و کار دیجیتال چیست؟

مسوولان در تلاش‌اند!

سال گذشته، معاون اقتصادی وقتِ  استاندار اصفهان اعلام کرد که سرمایه‌گذاران اقتصاد دیجیتال در اصفهان موردحمایت قرار می‌گیرند. به گفته نقش کمیته  اقتصاد دیجیتال نیازمند کارگروه، اتاق فکر تصمیم‌گیری و مقررات است که در این راستا کارگروهی ایجاد می‌شود تا بتوان سهم ۱۰ درصدی مشارکت اقتصاد موردنظر دولت را به دست آورد.

نهضت جهادی توسعه فیبر نوری هم  در شرکت مخابرات ایران شکل‌گرفته که از سال ۹۹ در اصفهان آغازشده و قرار بوده دوساله به ثمر بنشیند. قطب مرکز داده نیز در فولادشهر اصفهان به‌عنوان شعبه‌ای از پارک فناوری اطلاعات کشور ایجاد شد که قرار بود بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده یک زیست‌بوم در این منطقه ایجاد شود که قطب اقتصاد دیجیتال محسوب می‌شود.

شواهد نشان می‌دهد در این خصوص سرمایه‌گذاری موردنیاز انجام‌نشده تا اتفاق خاصی در این حوزه رخ دهد.  به گفته نایب‌رئیس انجمن علمی تجارت الکترونیکی ایران، در یک دهه گذشته در اقتصاد دیجیتال کشور نزدیک به ۴۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری شده و  این در حالی است که در ترکیه، فقط در یک پلتفرم و در یک مرحله ۲.۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری شده است. و بار دیگر همه نگاه‌ها به سمت بخش خصوصی استان می‌چرخد.

منبع: دنیای اقتصاد

بیشتر بخوانید: چگونه فناوری بلاک‌چین در حال متحول کردن کسب‌وکارها است؟

کانال تلگرام رسانه فناوری هوشمند

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا